شرح مختصر الاصول
مؤلف: قاضی عضدالدین عبدالرحمن بن رکنالدین احمد بن عبدالغفار ایجی (701 یا 708 – 756یا760ق)
(موضوع – زبان): اصول فقه-عربی
کتابشناسی: کتاب حاضر شرح بر کتاب مختصر المنتهى الأصول ابن حاجب (متوفای 646ق) نوشته است. مصنف در مقدمه کتاب بعد از بیان مطالبی در مورد اصول فقه و نیاز به آن می نویسد:«کتب معتبره بسیاری در مورد اصول فقه نوشته و تألیفات مطول و مختصر در این علم شده است و کتاب مختصر ابی عمر و عثمان بن حاجب مالکی در بین علما در این زمینه مشهور است و علت آن حجم کم و کثرت عِلمّیت و نظم و نظام آن است لکن فهم آن مشکل است و برای همه قابل استفاده نیست و شرح زیادی هم فضلاء بر آن نداده اند و من دوست داشتم حقایق و دقایق آن را بنگارم به همین دلیل مدتی از وقت خود را صرف تلخیص مقاصد و مبانی آن کردم و در همه لحظات شاگردانم هم در این بحث مشارکت داشتند و می خواستند تا شرح بیشتری بدهم و املاء می کردم و بر آنان حد وسط را رعایت کردم» این شرح با عنوان «قال – اقول» بوده و در آن ابتدا از مبادی علم و فایده اصول فقه و مباحث الفاظ شروع کرده و سپس اصول عملی و مبحث قیاس و استحسان و اجتهاد و تراجیح مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
موجودی نسخه: موجودی نسخه: سال ۱۳۰۷ در دو جزء چاپ سنگی شده است.,آستانه سنه۱۳۰۷ه
منابع: ریحانه الأدب ۱۴۳/۴
کاتب: نامعلوم خط: نستعلیق
تاریخ کتابت: تحریر سده 11
محل کتابت: نامعلوم
آغاز: بسمله و به نستعین و علیه نتوکل ربّ زدنی علماً الحمدلله الذی برأ الانام و عمّهم بالکرام و الدعوه إلی دار السلام …و بعد فانّ من عنایه الله بالعباد ان شرع الاحکام و بیّن الحلال و الحرام سبباً یصلحهم فی المعاش و ینجیهم فی المعاد…
انجام: ثم رکبت بعضها مع بعض ثناء و ثلاث فما فوقها لما ینفعها فی الدنیا و الآخره و یکون مقروناً برضاه و مقربا الی عفوه و رحمته و اصلح شاننا (و اعمالنا )بقیه افتاده
تصحیح و حاشیهنویسی: حواشی دارد . علامت مقابله دارد(بلغ)
عناوین: شنگرف
مالکیت و مهر: یادداشت تملک: الفقیر اقل الخلیقه فی الحقیقه تراب اقدام المؤمنین ابن المرحوم الحاج محمود بن صالح عفی الله عنهما بمنّه و کرمه/سجع مهر بیضی خط نستعلیق (یا اجود من کل جواد)
یادداشتهای مربوط به کتابخانه: مهر مستطیل (اموال دولتی وزارت معارف شماره3098)- «هو 110» دو تومان قیمه شد فی شهر صفر 1307
برافزوده: دو صفحه اول نقل خواب از کاتبی نامعلوم است .
رکابهدار. جزو: ۸ برگی.
آسیبدیدگی: فریم 365سمت راست کاغذ مرمت شده-بعضی صفحات اثر رطوبت و روغن خورده ورق 51 ناخوانا است . ورق 98 اثر سوختگی دارد کلمات ناخوانا است.
برگ: 434 ورق-868ص سطر: 12 سطر
جلد: قطع وزیری تیماج مشکی با عطف قهوه ای .
اندازه جلد: 15×20
تعداد عکس با جلد: 437 فریم
واقف: حاج ملّا علی کنی بانضمام صد و چهل و هفت جلد کتاب دیگر سنه 1305
