نهایه الوصول الی علم الاصول
مؤلف: جمالالدین، ابومنصور، حسن بن یوسف بن على بن مطهر حلى (647-726 ق)، ملقب به علامه حلی
(موضوع – زبان): اصول فقه-عربی
کتابشناسی: کتاب حاضر اثر علامه حلّی جامع مطالب اصولیان گذشته، حاوی دریافتهای علمی متأخران و اضافات نفیسی که متقدمان ذکر نکردهاند. مؤلف در مقدمه کتاب اینگونه می فرماید: «فرزند عزیزم محمد از من درخواست کرد کتاب جامعی از آنچه متقدمین و متاخرین گفته و نوشته اند در آن گنجانده و بررسیهای خود را نیز به آن بیافزایم و من هم همت خود را صرف در تصنیف این کتاب موسوم به نهایه الوصول الی علم الاصول نمودم » کتاب، داراى 13 مقصد است . مقصد اوّل: بیان مقدماتى، همچون تعریف و موضوع علم اصول… مقصد دوّم: درباره لغات است و در آن، از مباحث وضع، دلالت الفاظ، …مقصد سوم: کیفیت استدلال بخطاب الله .مقصد چهارم: امر و نهی .مقصد پنجم: عموم و خصوص و اطلاق و تقیید.مقصد ششم : باقی صفات دلالت .مقصد هفتم: افعال است مقصد هشتم : در نسخ است مقصد نهم: در اجماع است مقصد دهم: در مورد خبر(سنّت) است . مقصد یازدهم: درباره قیاس است مقصد دوازدهم: در مورد استدلال است مقصد سیزدهم: درباره اجتهاد و تقلید و تعادل و تراجیح است.علامه حلی در خلاصه الاقوال فی معرفه الرجال وقتی از نگارشهای خود یاد میکند میگوید در این تاریخ (ربیع الثانی سال ۶۹۳) به این کتابها بپرداختم … یکی از آنها همین «نهایه الوصول فی علم الاصول» است. در پایان چندین فصل کتاب تاریخ کتابت آمده است.
(موضوع – زبان): اصول فقه-عربی
کتابشناسی: کتاب حاضر اثر علامه حلّی جامع مطالب اصولیان گذشته، حاوی دریافتهای علمی متأخران و اضافات نفیسی که متقدمان ذکر نکردهاند. مؤلف در مقدمه کتاب اینگونه می فرماید: «فرزند عزیزم محمد از من درخواست کرد کتاب جامعی از آنچه متقدمین و متاخرین گفته و نوشته اند در آن گنجانده و بررسیهای خود را نیز به آن بیافزایم و من هم همت خود را صرف در تصنیف این کتاب موسوم به نهایه الوصول الی علم الاصول نمودم » کتاب، داراى 13 مقصد است . مقصد اوّل: بیان مقدماتى، همچون تعریف و موضوع علم اصول… مقصد دوّم: درباره لغات است و در آن، از مباحث وضع، دلالت الفاظ، …مقصد سوم: کیفیت استدلال بخطاب الله .مقصد چهارم: امر و نهی .مقصد پنجم: عموم و خصوص و اطلاق و تقیید.مقصد ششم : باقی صفات دلالت .مقصد هفتم: افعال است مقصد هشتم : در نسخ است مقصد نهم: در اجماع است مقصد دهم: در مورد خبر(سنّت) است . مقصد یازدهم: درباره قیاس است مقصد دوازدهم: در مورد استدلال است مقصد سیزدهم: درباره اجتهاد و تقلید و تعادل و تراجیح است.علامه حلی در خلاصه الاقوال فی معرفه الرجال وقتی از نگارشهای خود یاد میکند میگوید در این تاریخ (ربیع الثانی سال ۶۹۳) به این کتابها بپرداختم … یکی از آنها همین «نهایه الوصول فی علم الاصول» است. در پایان چندین فصل کتاب تاریخ کتابت آمده است.
موجودی نسخه: در مؤسسه امام صادق قم به چاپ رسیده. ۱۴۲۵ق- ۱۳۸۳ش
منابع: الذریعه ۴۰۸/۲۴و ۴۰۹
کاتب: محمد اشرف الحسینی الاسترآبادی خط: نسخ زیبا
تاریخ کتابت: در سنه 1012 ه.ق مقابله شده
محل کتابت: شیراز
آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بوجوب وجوده عن الاشباه و النظائر و الاضراب المتنزه بکمال قدرته عن الاصحاب و الامثال و الاتراب الذی عجز عن ادراک کماله بصائر اولی الالباب و حسُرت عن الاحاطه بکنه ذاته ابصار اولی النهی …
انجام: و قد یحصل فی باب التصدیقات و التصورات ترجیحات کثیره و یترکب من الانواع ترجیحات آخر و لا یخفی تحصیل ذلک لمن له ادنی فطانه و لیکن هذا اخرما نورده فی هذا الکتاب و نسال الله تعالی ان یجعل ما اثبتناه فیه حجه لنا لا علینا و ان یجعل شغلنا فیه خالصا لوجهه و نجازینا علیه باحسن الجزاء
انجامه : استکتبت الکتاب الهادی لارباب الالباب الی طریق الصواب فی دار الملک شیراز و انا العبد محمد اشرف الحسینی الاسترآبادی -قابل بنسخه صحیحه العبد الفقیر الی الله الملک الغنی تقی الدین محمد بن شرف الدین علی الحسینی غفر الله ذنوبهما بحق محمد و آله المعصومین فی شهر شوال سنه اثنی عشر و الف هجریه
تصحیح و حاشیهنویسی: متن در حاشیه تصحیح شده است .
عناوین: شنگرف
مالکیت و مهر: من کتب المفتقر الی الله الغنی الهادی ابن زین العابدین محمد اشرف الحسینی الاسترآبادی اوتِیَ کِتابَهُ بِیَمِینِهِ فی سنه اثنی عشر و الف هجریه قد یتملک هذه النسخه الشریفه اقل (پاک شده) محمد محمد سعید غفر لهما مهر گرد (الواثق بالله الغنی المجید محمد سعید بن محمد1027 )مهر دیگر: بیضی کوچک( إِنَّهُ مِنْ سُلَیْمَانَ1082) . امانت جناب حاجی سید مهدی سلمه الله سجع مهر بیضی (جمال الدین بن اسحاق )-سجع مهر مربع نستعلیق (المؤمن حیٌ فی الدارین سنه)
یادداشتهای مربوط به کتابخانه: مهر مستطیل (اموال دولتی وزارت معارف شماره3074) دو تومان پنج هزار تقویم شد فی شهر صفر الخیر 1307
رکابهدار. جزو: ۸ برگی.
برگ: 338 ورق .680ص. سطر: 25 سطر
جلد: قطع وزیری تیماج قهوه ای جدول دار لایه داخلی مقوا و جای ضرب ترنج و سر ترنج از داخل مشهود است.
منابع: الذریعه ۴۰۸/۲۴و ۴۰۹
کاتب: محمد اشرف الحسینی الاسترآبادی خط: نسخ زیبا
تاریخ کتابت: در سنه 1012 ه.ق مقابله شده
محل کتابت: شیراز
آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بوجوب وجوده عن الاشباه و النظائر و الاضراب المتنزه بکمال قدرته عن الاصحاب و الامثال و الاتراب الذی عجز عن ادراک کماله بصائر اولی الالباب و حسُرت عن الاحاطه بکنه ذاته ابصار اولی النهی …
انجام: و قد یحصل فی باب التصدیقات و التصورات ترجیحات کثیره و یترکب من الانواع ترجیحات آخر و لا یخفی تحصیل ذلک لمن له ادنی فطانه و لیکن هذا اخرما نورده فی هذا الکتاب و نسال الله تعالی ان یجعل ما اثبتناه فیه حجه لنا لا علینا و ان یجعل شغلنا فیه خالصا لوجهه و نجازینا علیه باحسن الجزاء
انجامه : استکتبت الکتاب الهادی لارباب الالباب الی طریق الصواب فی دار الملک شیراز و انا العبد محمد اشرف الحسینی الاسترآبادی -قابل بنسخه صحیحه العبد الفقیر الی الله الملک الغنی تقی الدین محمد بن شرف الدین علی الحسینی غفر الله ذنوبهما بحق محمد و آله المعصومین فی شهر شوال سنه اثنی عشر و الف هجریه
تصحیح و حاشیهنویسی: متن در حاشیه تصحیح شده است .
عناوین: شنگرف
مالکیت و مهر: من کتب المفتقر الی الله الغنی الهادی ابن زین العابدین محمد اشرف الحسینی الاسترآبادی اوتِیَ کِتابَهُ بِیَمِینِهِ فی سنه اثنی عشر و الف هجریه قد یتملک هذه النسخه الشریفه اقل (پاک شده) محمد محمد سعید غفر لهما مهر گرد (الواثق بالله الغنی المجید محمد سعید بن محمد1027 )مهر دیگر: بیضی کوچک( إِنَّهُ مِنْ سُلَیْمَانَ1082) . امانت جناب حاجی سید مهدی سلمه الله سجع مهر بیضی (جمال الدین بن اسحاق )-سجع مهر مربع نستعلیق (المؤمن حیٌ فی الدارین سنه)
یادداشتهای مربوط به کتابخانه: مهر مستطیل (اموال دولتی وزارت معارف شماره3074) دو تومان پنج هزار تقویم شد فی شهر صفر الخیر 1307
رکابهدار. جزو: ۸ برگی.
برگ: 338 ورق .680ص. سطر: 25 سطر
جلد: قطع وزیری تیماج قهوه ای جدول دار لایه داخلی مقوا و جای ضرب ترنج و سر ترنج از داخل مشهود است.
اندازه جلد: 18×24
تعداد عکس با جلد: 342 فریم
واقف: حاج ملّا علی کنی بانضمام صد و چهل و هفت جلد کتاب دیگر سنه 1305 ه.ق
تعداد عکس با جلد: 342 فریم
واقف: حاج ملّا علی کنی بانضمام صد و چهل و هفت جلد کتاب دیگر سنه 1305 ه.ق
