الحاشیه علی شرح الشمسیه
مؤلف: میر سیدشریف جرجانی (شعبان ۷۴۰ ـ ربیعالثانی ۸۱۶) علی بن محمد بن علی
(موضوع – زبان): منطق – عربی
کاتب: نامعلوم
خط: نستعلیق و نسخ
تاریخ کتابت: تحریر سنه 1287 ه.ق
محل کتابت: نامعلوم
آغاز: قوله و رتّبته علی مقدمه و ثلث مقالات اقول هکذا وجد عباره المتن فی کثیر من النسخ و الصواب ان لفظه ثلث هنا زائده وقعت سهواً من قلم النّاسخ یدل علی ذلک قول المصنف فیما بعد و اما المقالات فثلث …
انجام: فلا یلزم ان یکون النسبه التی هی غیر الحمل منحصره فی الاتصال و الانفصال لجواز ان یکون النسبه بوجه آخر فهذه القسمه استقرائیه اذ لم یوجد فی العلوم و متعارف اللغه نسبه بوجه آخر معتبره بین اطراف القضایا تمت
کتابشناسی: کتاب حاضر، حاشیهای است بر تحریر القواعد و به شیوهٔ رایج حاشیهنویسان، با ساختار «قال، أقول و قوله»، به توضیح، نقد و تکمیل آرای قطبالدین رازی میپردازد. مؤلف در مقدمه تصریح میکند که نسبت دادن ساختار سهمقالهای به این کتاب ناشی از سهو ناسخ است و اثر در واقع مشتمل بر دو مقاله اصلی است. مقاله نخست به مباحث مربوط به مفردات و الفاظ اختصاص دارد و دربرگیرنده مباحثی چون دلالت لفظ بر معنا، کلیات خمس، تعریف و اقسام مفهوم کلی و جزئی است. مقاله دوم به قضایا و احکام آنها میپردازد و با یک مقدمه و سه فصل، به بررسی اقسام قضایا، احکام صدق و کذب، تناقض و تضاد میپردازد. این حاشیه نه تنها شرحی ساده برای فهم متن نیست، بلکه در برخی موارد موضع انتقادی و تحلیلی اتخاذ کرده و آراء منطقی مشّائیان را با دقت میسنجد. از این رو، این اثر حلقهای مهم در تطور منطق اسلامی و رویکرد مدرسهای به مباحث استدلالی محسوب میشود. بررسی دقیق این متن، میتواند ابعادی نو از سنت استدلال، شیوه تقریر منطقی و نقد مفهومی در آثار حکمای اسلامی را آشکار سازد.دو نسخه دیگر از این نسخه در کتابخانه مروی موجود است نسخه اول در همین مجلد با شماره 833 و نسخه دیگر در بخش مجموعه ها نسخه شماره 919 بخش اول می باشد .
انجامه: پشت جلد نوشته بتاریخ هشتم رجب المرجب سنه 1287 تحریر شد.
موجودی نسخه: مجموعه حواشی و تعلیقات شروح شمسیه توسط شرکه شمس المشرق در بیروت چاپ شده است .
منابع: الذریعه ۳۴/۶
تصحیح و حاشیهنویسی: متن در حاشیه تصحیح شده است. حاشیه ورق 74 تصحیح توسط نور الدین نعمت الله . حواشی به نام صدر الدین و مولانا محمد امین شیروانی و اصفهانی و از کاتب
عناوین: شنگرف
یادداشتهای مربوط به کتابخانه: مهر مربع (اموال دولتی وزارت معارف شماره3147 )- « هو 110 » پنج هزار [دینار] قیمت شد .
برافزوده: حاشیه ورق 26 اشعار ترکی از کاتب نسخه :درد و غم و هجر نک صنما جانه دوشیدر…
همه صفحات رکابه ندارد .
آسیبدیدگی: ورق 19 خط از نستعلیق به نسخ تغییر کرد.
برگ: 102 ورق -200ص – سطر: 13 سطر
جلد: قطع رقعی تیماج قهوه ای بدون لایه
اندازه جلد: 20×14
تعداد عکس با جلد: 101 فریم
واقف: محمد حسین خان مروی است تاریخ آن ناخوانا است .
