الکافیه فی النحو «الفوائد الضیائیه»
مؤلف: اِبن حاجِب، ابوعمرو جمالالدین عثمان بن عمر (570-646ق)، ادیب، نحوی، مصری
(موضوع – زبان): ادبیات عرب(نحو)-عربی
کتابشناسی: شرح مزجی مختصر مشهوری است بر رساله « الکافیه » ابن الحاجب نحوی، که جامی برای فرزندش ضیاء الدین یوسف بن عبدالرحمن نگاشته است. این شرح توضیحی است و کمتر به گفتگو و بحثهای طولانی می پردازد. این شرح از مشاهیر شروح کافیه می باشد و می توان گفت که آنچه نکات شروح پیش دارا بوده با اضافاتی در این کتاب می باشد و از بدو تألیف تا کنون در مدارس قدیمه کتاب درسی بوده و خواننده آن از کتب دیگر در علم نحو بی نیاز می گردد. شارح این شرح را به مناسبت نام پسر خویش ضیاء الدین «الفوائد الضیائیه» نامیده است.
کاتب: نامعلوم
خط: نسخ
تاریخ کتابت: سده 13 ه.ق
محل کتابت: نامعلوم
آغاز: بسمله الحمد لولیّه، والصلواه على نبیّه، وعلى آله و أصحابه المتأدبین بآدابه أما بعد، فهذه فواید وافیه لحل مشکلات الکافیه للعلامه المشتهر فی المشارق والمغارب الشیخ ابن الحاجب تغمّده الله بغفرانه…
انجام: و المخففه المفتوح ما قبلها تقلب الفاً کقولک فی اضربن اضربا تشبیها لها بالتنوین فان التنوین اذا انفتح ما قبلها تقلب الفا و اذا انضم او انکسر تحذف نحو اصبت خیرا و اصابنی خیرٌ و اختم لی بخیر اللهم اجعل عاقیه امورنا خیرا
موجودی نسخه: در انتشارات مکتبه الآداب قاهره 1431 ق چاپ شده است.
منابع: الذریعه ۵۶/۶
تصحیح و حاشیهنویسی: متن در حواشی تصحیح شده است. حواشی به نام محمد باقر دارد.
عناوین: شنگرف و بالای عبارات اصلی خط کشی با مشکی
یادداشتهای مربوط به کتابخانه: سجع مهر مستطیل (اموال دولتی وزارت معارف شماره 3344) «هو» سه هزار دینار قیمه شد فی 1307
برافزوده: یادداشت صفحه آخر: روایتی در استحباب متعه است. این کتاب فوائد الضیائیه عبدالرحمن جامی است و شرح بر کافیه ابن حاجب است معروف بشرح جامی. امین
کاغذ: فرنگی . ورق 30 و 47تا 87 کاغذ آبی خط دار فرنگی
رکابهدار. جزو: ۸ برگی.
آسیبدیدگی: ورق 3 مرمت شده بخشی از حواشی از بین رفته است. در اثر صحافی قسمتهایی از حواشی از بین رفته است. ورق 22 حاشیه اثر سوختگی وجود دارد. ورق 26 تا 28 خط عوض شده است. ورق 32 هر دو صفحه بیاض است متن ناقص است. ورق 36 تا 43 خط عوض شده است. ورق 43 مرمت شده چند کلمه ناخوانا است. ورق 95 خط عوض شده و تعداد سطر ها کم شده است 8 و 4 سطر است. صدر صفحات رطوبت خورده است. چند سطر صفحه آخر با مرکب آبی باز نویسی شده است.
برگ: 218 ورق – 440 ص سطر: 18 سطر
جلد: قطع رقعی تیماج قهوه ای تیره اندازه جلد: 24×14
تعداد عکس با جلد: 223 فریم
واقف: یادداشت ابتدای کتاب: از کتب موقوفه ملا رمضانعلی دامغانی است.
