کافی (فروع و روضه)
مؤلف: ثقهالاسلام کلینی، ابوجعفر محمّد بن یعقوب بن اسحاق ورامینی رازی معروف به کُلِینی، (متوفى 328ق)
(موضوع – زبان): حدیث-عربی
کاتب: محمد رضا ابن عبد الرشید الشوشتری
خط: نسخ
تاریخ کتابت: 1080 ه.ق
محل کتابت: نامعلوم
آغاز: کتاب الطلاق باب کراهیه طلاق الزوجه الموافقه : اخبرنا عده من اصحابنا عن احمد بن محمد عن ابن … عن ابی جعفر علیه السلام قال مر رسول الله صلی الله علیه و آله برجل فقال ما فعلت امرأتک فقال طلقتها یا رسول الله …
انجام: تم کتاب الروضه من الکتاب الکافی لابی جعفر محمد بن یعقوب الکلینی رحمه الله تعالی الحمد لله رب العالمین و الصلوه علی خیر خلقه محمد و آله اجمعین
کتابشناسی: مرحوم کلینی در مقدمه کتاب بعد از حمد و ثنای الهی و مطالب دقیقی در مورد توحید و ارسال رسل و پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و نزول قرآن و ائمه علیهم السلام آورده و شکایت و درد دلی میکند از همدست شدن مردم آن روزگار با جهالت و نادانی و دوریشان از دانش…و این مطالب را برای کسی مینویسد که از ایشان درخواست کرده تا کتابی جامع در علوم دین بنویسد که برای شیعیان کافی باشد و نیاز ایشان به منابع اهل بیت علیهم السلام را بر طرف سازد (مقدمه مولف بسیار دقیق و خواندنی است ) مرحوم کلینی کتاب کافی را را به سه قسمت تقسیم کرده است اصول کافی ،فروع کافی و روضه کافی . بخش اول در زمینه اعتقادات است بخش دوم فروع متعلق به روایات فقه است بخش سوم روضه متعلق به تاریخ و سیرت معصومین علیهم السلام و نوادر است . اصول کافی را از کتاب عقل و جهل شروع می کند و علت آغاز کتاب از باب عقل را اینگونه میفرماید : اول حقیقتی که این نوشته را با آن آغاز می نمایم و کتاب خود را با آن می گشایم کتاب عقل و فضایل دانش و رفعت مرتبه اهل آن و بزرگواری شخصیت شان و نقصان جهل و بی شخصیت بودن اهل آن و سقوط منزلت ایشان است چرا که عقل چون قطب آسیا است که چرخ تکلیف بر محور آن میچرخد و سپس در باب وجوب علم آموزی و صفت علم ،اصناف علم ،ثواب عالم و متعلم و صفت علماء و..احادیثی می آورد در باب حجت میفرماید :من کتاب حجت را تا حدی مبسوط و مشروح قرار دادم گرچه به اندازه ای که شایسته بود آن را کامل نکردم زیرا خوش نداشتم از حظ و نصیب آن بکاهم .
در مجموع ابواب اصول کافی به شرح زیر است کتابُ العقل و الجهل کتاب فَضل العِلم که در ۲۲ باب شکل گرفته است کتابُ التَوحید که دارای ۳۵ باب است کتابُ الحُجَّهکه خود شامل ۱۳۰ باب است و احادیثی در آن جمع شده ضرورت امامت، اسامی امامان شیعه، صفات ائمه، زندگی آنان و دلایل اثبات امامت ایشان را بیان میکنند کتابُ الایمان والکُفر که دارای ۲۰۹ باب است کتابُ الدعاء با ۶۰ باب کتابُ فَضل القرآن در ۱۴ باب کتابُ العِشْرَه که دارای ۲۹ باب است.کل احادیث کافی بیشتر از شانزده هزار است کتاب کافی یکی از کتب اربعه شیعه امامیه است شروح و حواشی بر کافی نوشته شده است که بهترین آنها مرآه العقول علامه مجلسی رحمه الله است . نسخه حاضر کتاب فروع کافی از کتاب الطلاق تا الکفارات را دارد و در ادامه کتاب الروضه تا انتهاء است.
انجامه: علی ید الفقیر اضعف عباد الله ابن عبد الرشید محمد رضا الشوشتری فی تاریخ یوم الاثنین احدی عشرین شهر ربیع الاول سنه ثمانین الف من الهجره النبویه
موجودی نسخه: مکرر توسط ناشران داخلی و خارجی چاپ شده است .
منابع: ذریعه ۲۴۵/۱۷-۲۴۶
تصحیح و حاشیهنویسی: متن در حاشیه تصحیح شده است.
عناوین: عناوین شنگرف
مالکیت و مهر: یادداشت:«هو المالک»قد انتقل الی بالبیع الصحیح الشرعی و انا العبد الجانی محمد کاظم بن میر عزیز الحسینی سجع مهر بیضی (عبده محمدکاظم بن عزیز الحسینی)
یادداشتهای مربوط به کتابخانه: مهر مربع (اموال دولتی وزارت معارف شماره 2768)- هفت تومان و پنج هزار تقویم شده صفر الخیر 1307
رکابهدار. جزو: ۸ برگی.
برگ: 230 ورق-460ص – سطر: 30 سطر
جلد: قطع رحلی تیماج سرخ
اندازه جلد: 25×39شماره 29
تعداد عکس با جلد: 233فریم
واقف: محمد حسین خان مروی 1233ه.ق
