شرح الملخص فی الهیئه (مشهور به شرح چغمینی)
مؤلف: قاضیزاده رومی (ق ۹ق) موسی بن محمود
(موضوع – زبان): هیأت و نجوم
کاتب: علی اکبر رشتی
خط: شکسته نستعلیق
تاریخ کتابت: 1171 ه.ق
محل کتابت: نامعلوم
آغاز: بسمله الحمدلله الذی جعل الشمس ضیاء و القمر نوراً و بسط علی بساط البسیط ظلاً و … فلا اقسم بمواقع النجوم و انه لقسم لو تعلمون عظیم انه فی زماننا هذا قد اندرس مدارس العلوم الحقیقیّه و معالم التعلیمیّه لا سیما الریاضی …
انجام: و ثلثه اخماس خمیس ساعه علی رای بطلمیوس و عشره ایام و احدی و عشرون ساعه الا دقیقه و ثلاثه اخماس دقیقه من دقایق الساعات علی ما ذهب الیه البتانی کمالا یخفی علی من له درایه فی الحساب و هو اسرع الحاسبین.
کتابشناسی: کتاب حاضر شرح قاضی زاده رومی بر شرح چغمینی است در مقدمه کتاب به آن اشاره کرده است وی همچنین به همراه الغ بیگ و غیاثالدین جمشید کاشانی و چندین ستارهشناس دیگر در رصدخانه الغبیگ در سمرقند به تحقیق پرداختند و زیج سلطانی را که اولین لیست دقیق ستارهها بعد از زیج ایلخانی بود نوشتند کتاب در یک مقدمه بطور اجمال و دو مقاله تنظیم شده است ، مقدمه در بیان اقسام اجسام طبیعیه است. بنای نویسنده بر اختصار بوده لذا نام کتاب را نیز ملخص گذاشته به جهت این که بقدری که برای او ممکن بوده نگاشته است.
مقاله اول: در بیان هیئت افلاک که ارات متحرکه بالذات هستند دائما و آنچه به آن متعلق است در پنج باب است.
مقاله دوم: در بیان هیئت زمین و آنچه متعلق به آن است در سه باب است.
انجامه: و قد وقع الفراغ من تسوید هذه الارقام علی ید اضعف الانام علی اکبر الرشتی من جمله الایام فی السنه المائه و احدی و سبعین بعد الالف من الاعوام اللهم حرّم لحم کاتبه علی النّار بحق محمد و آله الاخیار سنه 1171 ه.ق
موجودی نسخه: این شرح مکرر چاپ شده است. در سال ۱۲۸۶ ق و در سال ۱۳۱۱ ق با حواشی میرزا حسن جلوه در تهران چاپ سنگی شده است.
منابع: الذریعه ۲۱۱/۲۲ و ذریعه ۱۷۶:۳
تصحیح و حاشیهنویسی: متن در حاشیه تصحیح شده است. حواشی دارد.
عناوین: عناوین و نشانی متن و اشکال هندسی به شنگرف
مالکیت و مهر: سجع مهر بیضی نستعلیق (عبده اسمعیل بن محمد صالح)
یادداشتهای مربوط به کتابخانه: (سجع مهر مستطیل (اموال دولتی وزارت معارف شماره3257) ). « هو » یک تومان قیمت شد فی 1307 ه.ق
برافزوده: این کتاب مال مدرسه حاجی محمد حسین خان.
رکابهدار. جزو: ۸ برگی.
آسیبدیدگی: وقفنامه خط خوردگی داشته اصلاح شده است. ورق اول مرمت شده پوسیدگی دارد. ورق 6 اثر لکه های روغن وجود دارد. حاشیه سمت چپ ورق 7 و 170 و 176 خط خوردگی باعث ناخوانا شدن بعضی کلمات شده است.
برگ: 176 ورق – 355 ص سطر: 11 سطر
جلد: قطع خشتی تیماج مشکی با عطف قهوه ای
اندازه جلد: 21*15
تعداد عکس با جلد: 181 فریم
واقف: حاج محمدحسین خان مروی، شهر جمادی الاولی سنه 1232 ه.ق
