شرح فصوص الحکم (شرح جامی)
مؤلف: جامی (متوفی 898 هجری)،عبدالرحمن بن احمد بن محمد جامی ملقب به نورالدین
(موضوع – زبان): عرفان – عربی
کاتب: نامعلوم
خط: نسخ
تاریخ کتابت: تحریر سده 10و 11
محل کتابت: نامعلوم
آغاز: الحمدلله الذی زین خواتم قلوب اولی الهمم بفصوص نصوص الحکم و ختم بها باب النبوه مره و باب الولایه الخاصه اخری و سیختم بها الولایه الولایه المطلقه علی من هو احق …
انجام: لقد وفق للفراغ عن فک ختام هذه فصوص الحکم و کشف ابهام هذه النصوص العبد المتذلل بالشخوص بین یدی عموم اهل الخصوص عبد الرحمن بن احمد الجامی تجاوزه الله سبحانه عن مزال اول اقدامه و مزالق اقلامه غره جمادی الاولی المنتظمه فی سلک شهور سنه ست و تسعین و ثمانمأئه …
کتابشناسی: قیصری در مقدمه می فرماید :«در دهه آخر محرم 627 در شهر دمشق رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم را در خواب دیدم که به دست خود کتابی داشت به من فرمودند این کتاب فصوص الحکم است، بگیر و نزد مردم ببر، تا از آن بهره جویند . » این کتاب بیست و هفت فص است و هر فصّ آن به نام یکى از انسانهاى کامل که از هر یک تعبیر به کلمه شده است، و در هر فص محور بحث یکى از امّهات و اصول معارف مهمّ و اصیل عرفانى قرآنى است و آن بیست و هفت انسان فصوص که به نام هر یک فصّى جداگانه است بیست و سه نفر آنها از انبیاى یاد شده در قرآن کریماند که یسع و ذو الکفل در آن نیامدهاند، و چهار انسان کامل دیگر به نامهاى شیث و عزیر و لقمان و خالد علیهم السّلاماند به نام هر یک فصّ مستقل است . عناوین بیست و هفت فص، به شرح زیر است:1. فص آدمى؛ 2. فص شیثى؛ 3. فص نوحى؛ 4. فص ادریسى؛ 5. فص ابراهیمى؛ 6. فص اسحاقى؛ 7. فص اسماعیلى؛ 8. فص یعقوبى؛ 9. فص یوسفى؛ 10. فص هودى؛ 11. فص صالحى؛ 12. فص شعیبى؛ 13. فص لوطى؛ 14. فص عزیرى؛ 15. فص عیسوى؛ 16. فص سلیمانى؛ 17. فص داودى؛ 18. فص یونسى؛ 19. فص ایوبى؛ 20. فص یحیوى؛ 21. فص زکریاوى؛ 22. فص الیاسى؛ 23. فص لقمانى؛ 24. فص هارونى؛ 25. فص موسوى؛ 26. فص خالدى؛ 27. فص محمدى. در بالای هر صفحه نام هر فص نوشته شده است و ابتدائش از فصّ حکمه إلهیه فی کلمه آدمیه تا فص حکمه فردیه فی کلمه محمدیه می باشد .
کتاب حاضر شرح جامی بر فصوص الحکم است شارح در مقدمه اینگونه می نویسد:«من در برهه ای از زمان مشغول مطالعه این کتاب شدم و آن را مباحثه میکردم و استادی که اعتماد داشته باشم برای حل مشکلات آن نیافتم و مرشدی که معضلات آن را بنماید پیدا نکردم بنابراین تصمیم گرفتم همه شروح را جمع کنم و آنها را کلید بابهای آن قرار دادم و بارها و بارها و به کرات آنها را مطالعه کردم تا اینکه بالاخره توانستم در حل مبانی آن استقرار در رأی پیدا کنم و باب فهمش برایم گشوده شد و آنچه را در اثناء مطالعه یافته بودم به آن اضافه کردم «و سمح به وقتی و حالی فجاء بحمدالله کما یبغیه الاصحاب و یرتضیه اولو الالباب» تا جایی که آن را برای دوستان و اولو الالباب آسان کردم »و سپس شروع در شرح می نماید .
موجودی نسخه: در دار الکتب العلمیه بیروت در سال 1425ق چاپ شده است .
منابع: کشف الظنون ۱۲۶۲/۲
تصحیح و حاشیهنویسی: متن در حاشیه تصحیح شده است .
عناوین: علائم و عناوین شنگرف.
مالکیت و مهر: صاحبه عبدالله بن ملا مصطفی یادداشت انتهای کتاب: مما ساقه الزمان لدی الفقیر ابراهیم بن شیخ فتح الله بالشراء الشرعی فی بلده استنبول -یادداشت تملک دیگر متعلق به فروردین آموزگار حیدر قلی قاجار که متن مفصلی دارد نُه هزار دینار خریده و تقاضا دارد هرکس آن را امانت گرفت برگرداند سجع مهر بیضی کوچک نستعلیق (ح ی د ر ق ل ی 1310)
برافزوده: یادداشت مورخ:شیخ اکبر محی الدین مولدش در سنه ستین و خمسمأه وفات 638 عمر 77 قبرش در صالحیه که بلده ایست بقرب دمشق سلطان سلیم خان بنیان قبر و گنبد و تکیه سرای طعام مساکین در سنه 922 ساخت[نگارنده سال 1388 پیش از جنگ داخلی از این مکان دیدن کردم در بالای تپه ایست به نام شهر صالحیه که در ضلع جنوبی مقبره شیخ مسجد و مکتب خانه ای جهت آموزش قرآن به اطفال بود و ضلع شمالی آن به بازارچهای محلی وارد می شد درون بقعه هم قبری با محفظه فلزی بود و عدهای هم مشغول تلاوت قرآن بودند که تماما اهل سنت بودند] . در صفحه اول یادداشتی از مورخ است به نام شیخ ابو الفضل عبد الله الشریف العمری نسبا العلوی حسبا القادری بطریقه الحنفی مذهبا بدار العسکری وطنا…حرر فی ثانی عشر من ربیع الاول سنه احدی و ستون و الف (1061)- یادداشت دیگر: توفی المرحوم اسماعیل حلبی فی سنه احدی و ثمانین و الف فی اواخر ربیع الآخر – ورق 99 شش سطر به زبان ترکی استانبولی آمده است .
رکابهدار. جزو: ۸ برگی.
برگ: 98 ورق – 198ص- سطر: 35 سطر
جلد: قطع خشتی تیماج قهوه ای مجدول داخل طرح ابر و باد. اندازه جلد: 21×13
تعداد عکس با جلد: 103فریم
