الخلاف (مسائل الخلاف مع الکل فی الفقه)
مؤلف: ابوجعفر محمد بن حسن طوسی (385 -460ق)، معروف به شیخ طوسی، و شیخالطائفه
(موضوع – زبان): فقه-عربی
کاتب: محمد بن حسن بن محمد خط نسخ
تاریخ کتابت: سنه 1276
محل کتابت: نامعلوم
آغاز: بسمله کتاب البیوع مسئله بیع خیار الرؤیه صحیح و صورته …
انجام: مسئله اذا انکح الرجل امه غیره و اولدها ولد اکان حرّاً تابعاً فان شرط الرق کان مملوکا…
کتابشناسی: مؤلف در خطبه کتاب علت تدوین آن را درخواست بعضى از برادران دینىاش در طرح مباحث خلاف بین مذاهب مختلف و بیان نظر هر کدام از آنان و ذکر دلائل امامیّه از دلیل علمى و سنت قطعى و اخبار پیامبر(ص) ذکر نموده اینچنین می فرماید:« و ان کانت المسأله مسأله إجماع من الفرقه المحقه، ذکرت ذلک و ان کان فیها خلاف بینهم أومأت الیه و أن أتعمد فی ذلک الإیجاز و الاختصار، لان ذلک یطول، و ربما مل الناظر فیه و قد ذکرنا طرفا کثیرا من ذلک فی کتابنا المعروف بتهذیب الأحکام، و کتاب الاستبصار، و ان کان هذان الکتابان مقصورین على ما نختص بروایته، و أنا مجیبکم الى ما سألتم بعون الله و قوته، حسب ما سألتم…» کتاب حاضر جزء اول از کتاب الطهاره است نویسنده با مطرح کردن هر یک از مسائل مورد اختلاف ابتدا وجه نظر هر یک از مخالفین و ایراد استدلال های آنان را آورده و در نهایت نظر خود را با استدلال و استناد به قرآن کریم و سنت پیامبر اکرم و احادیث اهل بیت علیهم السلام ارائه داده است . هر فرع را بصورت «مسئله مسئله »مطرح کرده است. کتاب حاضر از کتاب البیع تا آخر کتاب که کتاب امهات الاولاد است را دارد.
انجامه: قد وقع الفراغ الکتاب المستطاب علی ید تراب اقدام نعال المشتغلین اقل العباد عملا و اکثرهم خطأً و زللاً اراجی الی عفو رحمه ربه الوهاب العبد الاواب محمد بن حسن بن محمد فی یوم السبت من شهر جمادی الثانی فی سنه السادس و السبعین و المأتین بعد الالف و التمس من الناظرین مما لایخفی علیهم سیّما فی مظان استجابت الدّعوات و صلی الله علی سیّدنا محمد صلی الله علیه و آله و اهل بیته الاخیار الابرار برحمتک یا ارحم الراحمین سنه 1276
موجودی نسخه: کتاب مکرر توسط ناشران مختلف چاپ سنگی و حروفی شده است .
منابع: الذریعه جلد 7 صص 235و ۲۳۶
تصحیح و حاشیهنویسی: متن تصحیح شده
عناوین: شنگرف
یادداشتهای مربوط به کتابخانه: مهر مربع (اموال دولتی وزارت معارف شماره2961)-
برافزوده: یادداشت :این جلد ثانی کتاب از جمله کتبی است که از تنخواه مال الکتابه مدرسه فخریه تمام شده است حسب الفرمایش جناب مستطاب مجتهد الزمانی سرکار شریعتمدار حاج ملّا میرزا محمد دام ظله العالی با کتب مفصله ذیل:جلد اول خلاف،تمام کتاب مختلف،کتاب نهایه الاحکام،مناهج السویه فاضل هندی 2 جلد،کتاب وسیله مجلد،کتاب تبصره مجلد،کتاب نهایه الاحکام،انوار الفقاهه مجلد،منتهی مجلد،کنز العرفان مجلد، حرره العبد الراجی علی ربه الباری احمد الخوانساری فی سنه 1278[شاید کتابدار یا کاتب مدرسه مروی بوده است]
رکابهدار. جزو: ۸ برگی.
آسیبدیدگی: ورق 65 صفحه از شیرازه جدا شده
برگ: 256 برگ – 515ص – سطر: در 27 سطر
جلد: کتاب قطع وزیری تیماج قهوه ای ضربی با ترنج و سر ترنج و مجدول گره دار
اندازه جلد: 17×26
تعداد عکس با جلد 261 فریم
حسب الامر مرحوم آیت الله میرزا محمد اندرمانی از حق الکتابه مروی کوچک استکتاب گردید1277-
